kömür nedir resim

Kömür Nedir? Kömür, tarih öncesi çağlardan kalma bitkilerin kalıntılarından meydana gelen karbondan oluşmuştur. Kömür, büyük miktarda ısı yayarak çok kolay yanar ve dünyanın en önemli enerji kaynaklarından biri olarak kabul edilir. Detaylıca kömür nedir ve kömürün özellikleri nelerdir sorularının cevabını inceleyelim.

Kömür Nedir?

Kömür Nedir? Kömür, petrol ve gaz gibi bir fosil yakıttır. Petrol ve gaz canlı organizmaların kalıntılarından, kömür ise, tarih öncesi ormanlarda çürümüş bitkilerin kalıntılarından meydana gelir. Bu kalıntılar, üzerlerindeki kaya katmanlarıyla sıkıştırılıp değiştirilmiştir.

Kömür genellikle siyah renktedir, ancak bazen kahverengimsi siyah bir renk olarak ortaya çıkar. Kömürdeki temel bileşen karbondur. Ayrıca değişen yüzdelerde hidrojen, kül, azot, kükürt ve su gibi başka maddeler de bulunur.

Kömürlerin her biri farklı miktarlarda karbon içerir: Antrasit, taşkömürü ve linyit. Antrasit, yüzde 95’i karbondan oluştuğu için, en değerli kömür türüdür. Taşkömürünün yüzde 70’i, linyitin yüzde 50’sinden az bir kısmı karbondur. Kömürlerin büyük bölümü, yerin altındaki damarlardan çıkarılır.

Kömür Çeşitleri Nelerdir?

Peki kömür çeşitleri nelerdir? Kömürü aşağıdaki gibi 6 bölümde inceleyebiliriz.

antrasit kömürü

Antrasit, en sert kömür türüdür. Yandığında, diğer kömür türlerinden daha fazla ısı yayar. Antrasitin yüzde 95’i karbondur. En yüksek oranda karbon içerir. Dünya kömürünün sadece küçük bir kısmı antrasittir.Isınmadan çok kimyasal reaksiyonlarda indirgeyici olarak kullanılır.

grafit kömütü

Diğer bir karbon türü kurşun kalemlerde kullanılan grafittir. Grafit elmas gibi kristal yapıdadır ama kristalleri farklı biçimdedir. Grafit yapay olarak da hazırlanabilir ve bunun için kok kömürünün çok yüksek sıcaklıklarda işlenmesi gerekir. Grafit çok yüksek sıcaklıklara dayanabilir.

linyit kömürü

Kömürün en düşük seviyesi olan linyit, kahverengiden siyaha kadar renklerdedir ve genellikle büyük oranda nem içerir. Havada parçalanır, kendiliğinden yanmaya eğilimlidir ve kömürler arasında en fazla dumanı üretir.

taş kömürü

Taş Kömürü yüksek kalorili bir kömürdür. Taş kömüründe elde edilen enerji linyitten daha fazladır. Evlerde çok fazla kullanılmaz çünkü linyite göre daha pahalıdır. Maden kömürü olarak bilinir. Antrasit ile linyit arasında yer alan bir kömür türüdür. Türkiye’de Zonguldak bölgesinde çıkarılır.

odun kömürü

Ağacın havasız ortamda yavaş yavaş kısmen yakılmasıyla elde edilen odun kömürü siyah barut üretiminde ve metallerin sert yüzeylerinin kaplanmasında kullanılır.  Meşe odunu kullanılarak oluşur.

Taş kömürü

Taş kömürünün havasız ortamda, bütün uçucu bileşenlerinin giderildiği yüksek sıcaklıklara kadar ısıtılmasıyla elde edilen özellikle bazı önemli ya da önemsiz işlemlerinde kullanılan malzemeye ise kok kömürü denir.

Kömürün Kullanım Alanları

Kömürün Kullanım Alanları
Kömürün Kullanım Alanları (Kömür Nedir?)

Kömür, 18. yüzyılın sonundaki Endüstri Devrimi’nde ana yakıt olmuştur. Buharlı motorlar kömürle çalışırdı ve kömür demir ve çelik yapımında kullanılırdı. Bugün çıkarılan kömürün büyük bölümü, elektrik üretimi için elektrik santrallerinde kullanılıyor. Kömürle çalışan elektrik santralleri, kömür yandığında oluşan kurumları ve diğer pislikleri tutmak için filtreler ve başka aletler kullanmakta.

Kömür, bir odada ısıtıldıktan sonra gaz, yağ ve katran salar. Daha sonra bu gaz yakıt olarak kullanılabilir. Yağ ve katran, boya, parfüm ve suni lif gibi ürünlerin yapımında kullanılabilen kimyasallar içerir. Geride kalan katı koktur. Bu, dumansız yakıt olarak ve demir yapımında kullanılır.

Kömür madenciliği endüstrisi, her yıl 4-5 milyon tondan fazla kömür çıkarır. Kömürün en büyük tüketici ve ithalatçısı Çin’dir . Çin, dünya kömürünün neredeyse yarısını çıkarıyor. Bilinen rezervlerden çıkarılabilecek kömür miktarı 1.200 milyar tondur.

Kömürün Oluşumu

Kömür madenciliği
Kömür madenciliği (Kömür Nedir?)

Arazinin koşullarına ve kömür damarının ne kadar derinde olduğuna bağlı olarak farklı maden çıkarma teknikleri kullanılır. Kömürün oluşumu da şu şekilde olur: Derin tortulara dikey şaftlarla erişilir ve kömür damarının içine yatay tüneller kazılır. Yüzeye yakın kömür tortuları, eğimli, açık döküm  ve yamaç madenlerinden çıkarılır. Bunların İnşası, şaft madenlerden daha az masraflıdır.

Kaynak : https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6m%C3%BCr (kömür nedir?)

89 / 100
Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

By Bilal Boğday

Bilim aşığı, araştırmacı bir mühendis olarak, doğru ve gerçek bilgiye ulaşmaya bir nebze katkı sağlamak amacı ile Bilim Kültür'ü 2020'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz bir çok bilim, teknoloji, mühendislik ve daha bir çok kategorideki yazıları oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor, düzenliyor ve yayına sunuyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir