buzullar nedir hd

Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde onu buzla çevrilidir, Buz, buzullar içinde büyük vadiler oluşturabilir ve yüzlerce kilometre uzaklığa kadar enkaz taşıyabilir.

Buzullar

Gezegenimizin büyük bir bölümü bir zamanlar buzullarla kaplıysa da, günümüzde buzullar kutuplar ve en yüksek dağlık alanlarla sınırlı kalmıştır. Bununla birlikte, yer şekillerine yaptığı etkilerin kalıntıları hâlâ vardır.

Buz her ne kadar katı bir maddeyse de basınç altında Dünya’nın mantosundaki kayaların akışı doğrultusunda hareket edebilir. Yapı da çok benzerdir. Kar sıkıştıkça hava dışarı doğru sıkıştırılır ve beyaz kar mavi kristalize bir maddeye dönüşür. Minerallerden çok buz kristalleri içerir. Buz bulduğu bütün yer şekillerini değiştirir.

Buzul Nedir

Hareket eden buz kütleleri buzul olarak adlandırılır. Arkalarında U şeklinde bir vadi bırakırlar. Bunlar V şeklindeki nehir vadilerinden farklıdır. İsviçredeki bir vadi son buzul çağına kadar V şeklindeymiş. Sonra buzul onu derinleştirerek U şeklini almasına neden olmuş.

Ayrıca Bunu da Okuyabilirsiniz: Okyanus Nedir? Dünyadaki Okyanuslar Ve Okyanus Akıntıları

buzullarin hareketi - Buzul Nedir? Buzulların Erimesi Ve Buzul Çağı
Buzulların hareketi

Buzullaşma nedir?

Buzullaşma, buzun ve çevre üzerindeki etkisinin incelenmesidir.

Britanya’daki Buz Devri yaklaşık bir milyon yıl öncesinden yaklaşık 20.000 yıl öncesine kadar sürdü. Bu süre zarfında Britanya Adaları’nın kuzey ve doğu kısımları buzla kaplıydı. Bazı yerler 3 km buzun altındaydı.

Buzullar adı verilen büyük buz kütleleri, yüksek araziden alçak kara alanlarına doğru yavaşça akıyordu. Bu buzullar yeni bir manzara oluşturdu.

Son buz devri sona erdiğinde, buzlar eridi ve dramatik manzarayı ortaya çıkardı. Birleşik Krallık’ta artık buzul yoktur, ancak Göller Bölgesi gibi bölgeler, buzun aşındırıcı gücüyle oyulmuş muhteşem manzaralara sahiptir. Avrupa’da, Alpler’de buzullar bulunabilir.

Buzulların Hareketi

Buz sudan daha hacimlidir. Su çatlakların içine girip dolarak kayaları ve büyük taşları parçalar. Bu arada, dağların üzerindeki kar yeri kaplar, çığı tetikler veya buz halinde birleşir. Zamanla bu buzullar hareket etmeye başlar.

Çok soğuk bölgelerde buzullar yer şekillerini bir tabaka halinde kaplar. Bu tabaka binlerce metre kalınlığında olabilir. Bu tabakaların içinde, çamurla kayganlaşan veya volkanik hareketler nedeniyle hızla hareket eden buz akıntıları bulunabilir. (Antarktika’nın bir bölümünde olduğu gibi)

Buz tabakası inceldikçe kayalık zirveler çevresinde veya nunataklarda ayrılabilir ve sonra öteki yüzde tekrar birleşerek Piedmont buzulu adı ‘verilen buzulu oluşturur.

Bir buzulun akış hızı çok yavaş olabilir. Yılda birkaç metre ile birkaç yüz metre arasında. Buzulun, küçük dağ akıntılarında bile aynı akışı sürdürebilmesi için bütün vadiyi doldurması gerekir. Buzul hareket ettikçe küçük kayaları toz haline getirir.

Büyük kayaları içine aldığı büyük kayalar, U şeklindeki vadiler üzerinde şerit adı verilen derin izler bırakırlar. Bazı buzul vadilerinde, buz altındaki yeri derin keser ve çekildiğinde arkasında göller bırakır. Buz ilerlerken, buzulun altında kalın bir kil tabakası oluşur.

Basınç buradaki suyun sıvı olarak kalmasına yetecek kadar olabilir. Böylece buzulun tabanı kayganlaşır ve arkasında drumlin adı verilen kil tepeleri bırakır. Buzulun burnunda kalan tortullar ve kayalar bir buzul taş olarak biriktirilir. Genellikle az buz bloğu arkada kalır. Bu buz bloğu erir ve derin bir havuz bırakır.

Buzullar Nasıl Hareket Eder?

Kuzey yarımkürede, buzullar tipik olarak yüksek arazilerde kuzeye bakan oyuklarda oluşur. Bu bölgelere kış aylarında yağan kar, yaz aylarında erimeden durabilir. Buz, kar katmanlarının müteakip kar yağışının ağırlığıyla sıkışması ve hapsolmuş hava sıkışmasıyla oluşur.

Buz biriktikçe yerçekimi altında akmaya başlar. Oyuğun ağzından dağın kenarından aşağı akar.

Buz düzensiz dağın üzerinden akarken, buzul çatlayarak derin yarıklar oluşturur.

Buzun ağırlığından dolayı buzulun tabanında basınç oluşur. Bu, buzulun tabanında eriyen su oluşturur (bu işlemi çalışırken görmek için bir buz küpünü sıkın). Bu, buzulun hızlı bir şekilde akmasına yardımcı olur. Bu süreç bazal akış olarak bilinir .

Buzullar, sıcaklıklar bazal akış için çok soğuk olduğunda da akar. Sıcaklıklar çok soğuk olduğunda buzul plastik gibi hareket eder. Hız, eğimin eğiminden etkilenir. Eğim ne kadar dikse akış o kadar hızlıdır. Bu süreç, iç deformasyon olarak bilinir .

Vadi tabanında aşınma ve yolma meydana gelir ve vadi tabanının kaya parçalarıyla kaplanmasıyla sonuçlanır. Buna moren denir .

Buz ova bölgelerine akarken, sıcaklıklar arttıkça buzlar erimeye başlar. Buzul tarafından taşınan kaya, moren olarak biriktirilir .

Ayrıca Bunu da Okuyabilirsiniz: Çöl Nedir? Çöller Nasıl Oluşur Ve Çöllerin Özellikleri

Buzul Çağı Nedir Ve Özellikleri

Jeologlar, buz dönemlerine neyin yol açtığı konusunda emin değiller. Bununla birlikte, Dünya’nın eksenindeki eğimin uzun dönemli değişimleri Milankovitch değişimleri olarak adlandırılır. Milankovitch değişimlerinin bu olayla bağlantısı varmış gibi görünüyor. Atmosferik katmanlardaki karbondioksit dalgalanmaları da önemli rol oynuyor olabilir. Ama buz ilerlemeye başladığında değişim hızlıdır.

Beyaz buz ve kar, Güneş’in radyasyonunu uzaya daha çabuk geri yansıtır ve gezegen daha hızlı soğur. Bilim adamları genel sıcaklıkların iki göreceli durağan mevkide dalgalanması üzerinde çalışıyorlar. Bu Dünya tarihinde yaklaşık 35 kez oldu.

Buz döneminin yaşanmasıyla ilgili ilk net ipucu Prekambriyen çağa işaret ediyor. Yani yaklaşık dört milyar yıl öncesine. En yakın buzul çağı yaklaşık 3.25 milyon yıl önce başlamış. Ilıman iklim nedeniyle bu hâlâ sürüyor olabilir.

Yaklaşık 14.000 yıl öncesine kadarı kutup buz tabakalarında yüksek miktarda buz kilitli kalmıştı ve deniz seviyesi günümüzden 80 metre daha aşağıdaydı. Ama buz ayrıca karayı da bastırdı ve hâlâ kuzey enlemi yavaş yavaş yükseliyor.

Son buz çağı boyunca, İskandinavya üzerindeki buzul başlığının kalınlığı 3.000 metrenin üzerindeydi. En yakın zamanda oluşan buz çağı 3.5 milyon yıl önce başladı. Bilim adamları bu çağın bittip bitmediğinden emin değiller.

87 / 100
Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

By Bilal Boğday

Bilim aşığı, araştırmacı bir mühendis olarak, doğru ve gerçek bilgiye ulaşmaya bir nebze katkı sağlamak amacı ile Bilim Kültür'ü 2020'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz bir çok bilim, teknoloji, mühendislik ve daha bir çok kategorideki yazıları oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor, düzenliyor ve yayına sunuyorum.

3 thoughts on “Buzul Nedir? Buzulların Erimesi Ve Buzul Çağı”
  1. Hey, my name’s Eric and for just a second, imagine this…

    – Someone does a search Buzul Nedir? Buzul Nedir? to try out a Live Demo with Talk With Web Visitor now to see exactly how it works.

    Time is money when it comes to connecting with leads – the difference between contacting someone within 5 minutes versus 30 minutes later can be huge – like 100 times better!

    Plus, now that you have their phone number, with our new SMS Text With Lead feature you can automatically start a text (SMS) conversation… so even if you don’t close a deal then, you can follow up with text messages for new offers, content links, even just “how you doing?” notes to build a relationship.

    Strong stuff.Buzul Nedir?

  2. My name’s Eric and I just came across your website – bilimkultur.com – in the search results.

    Here’s what that means to me…

    Your SEO’s working. Buzul Nedir?

    You’re getting eyeballs – mine at least.

    Your content’s pretty good, wouldn’t change a thing.

    BUT…

    Eyeballs don’t pay the bills.

    CUSTOMERS do.Buzul Nedir?

    And studies show that 7 out of 10 visitors to a site like bilimkultur.com will drop by, take a gander, and then head for the hills without doing anything else.

    It’s like they never were even there.

    You can fix this.Buzulların özellikleri

    You can make it super-simple for them to raise their hand, say, “okay, let’s talk” without requiring them to even pull their cell phone from their pocket… thanks to Talk With Web Visitor.

    Talk With Web Visitor is a software widget that sits on your site, ready and waiting to capture any visitor’s Name, Email address and Phone Number. It lets you know immediately – so you can talk to that lead immediately… without delay… BEFORE they head for those hills.

    Now it’s also true that when reaching out to hot leads, you MUST act fast – the difference between contacting someone within 5 minutes versus 30 minutes later is huge – like 100 times better!

    That’s what makes our new SMS Text With Lead feature so powerful… you’ve got their phone number, so now you can start a text message (SMS) conversation with them… so even if they don’t take you up on your offer right away, you continue to text them new offers, new content, and new reasons to do business with you.

    This could change everything for you and your business.

    Eric
    PS: Talk With Web Visitor offers a FREE 14 days trial – you could be converting up to 100x more leads immediately!
    It even includes International Long Distance Calling.
    Paying customers are out there waiting.

  3. My name’s Eric and I just found your site bilimkultur.com.

    It’s got a lot going for it, but here’s an idea to make it even MORE effective.

    Talk With Web Visitor – buzulların erimesi for a live demo now.

    Talk With Web Visitor is a software widget that’s works on your site, ready to capture any visitor’s Name, Email address and Phone Number. It signals you the moment they let you know they’re interested – so that you can talk to that lead while they’re literally looking over your site.

    And once you’ve captured their phone number, with our new SMS Text With Lead feature, you can automatically start a text (SMS) conversation… and if they don’t take you up on your offer then, you can follow up with text messages for new offers, content links, even just “how you doing?” notes to build a relationship.

    CLICK HERE buzul nedir to discover what Talk With Web Visitor can do for your business.

    The difference between contacting someone within 5 minutes versus a half-hour means you could be converting up to 100X more leads today!

    Eric
    PS: Studies show that 70% of a site’s visitors disappear and are gone forever after just a moment. Don’t keep losing them.
    Talk With Web Visitor offers a FREE 14 days trial – and it even includes International Long Distance Calling.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir