dizel motorlar nedir resim

Benzinli ve dizel motorlar, mekanik enerji yaratmak için yakıt yakarlar. Bu enerji, otomobil ve tekne gibi aletlerde kullanılmaktadır.

Benzinli ve dizel motorlar, içten yanmalı motor türleridir. Bu şekilde adlandırılmışlardır, çünkü silindirlerinin içindeki yakıtı yakarlar. Yakıt yandığında verilen enerjinin bir kısmı doğrudan mekanik enerjiye çevrilir. Geri kalan ısı halinde kaybolur. İçten yanmalı motorlar, otomobil ve teknelerin büyük kısmında kullanmaktadır. Bunlar, bazı uçak ve lokomotifleri de çalıştırır. Benzinli ve dizel motorlar, acil elektrik jeneratörlerini de çalıştırmaktadır.

Nikolaus Otto

1861 ‘de, Alman mühendis Nikolaus Otto (1832-1891), ilk pratik 4 zamanlı benzinli motorunu inşa etti. 1876’da, 4 zamanlı içten yanmalı motoru yaptı. Yine 1876’da, 4 zamanlı içten yanmalı motorun patentini aldı.

4 zamanlı dizel ve benzinli motorların tasarımları birbirine çok benzemektedir. Her iki durumda da, yakıt ve hava karışımı silindirlerin içinde yanar. Yanan karışım silindirin içinde genişlerken, pistonu silindirin ağzına doğru kaydırır ve krank milinde dirsek sapına doğru ittirir. Bu, bisikletin pedalını çevirmeye benzer. Daha sonra egzoz vanası açılır ve fazlalık yanmalı gazlar kaçmaya başlar.

Krank mili aynı zamanda, pistonu silindirin içine geri itip kalan gazları dışarı atar. Piston silindirin üst bölümüne ulaştığında, egzoz vanası kapanır ve giriş vanası açılır. Krank mili pistonu aşağı çekerken, silindirin içine yakıt ve hava çeker. Buna indüksiyon adı verilir.

Giriş vanası kapanır ve piston, krank tarafından silindirin içine itilir. Bu sıkıştırma, yakıt ve hava karışımının ısınmasına yol açar.

Benzinli motorda, bujideki bir kıvılcım sıcak karışımı ateşler ve yeni bir kuvvet zamanı başlatır.

Benzinli Motor resim
Benzinli Motor

4 Zamanlı Benzinli Motor

Alman mühendis Gottlieb Daimler (1834-1900), Nikolaus Otto’yla beraber çalışıp Otto’nun motorunun tasarımını geliştirdi. Daimler, 1887’de 4 zamanlı motorun yüksek hızlı versiyonunun patentini aldı.

Tipik benzinli motorların 8 silindiri olabilir. Her silindirdeki piston, yakıt ve hava ateşlendiğinde, krank milini döndürür, piston aşağı iner. Vanalar, hava-yakıt karışımının silindire girmesini ve egzoz gazlarının dışarı çıkmasını sağlar.

4 Zamanlı Benzinli Motor Çalışma Prensibi resim
4 Zamanlı Benzinli Motor Çalışma Prensibi

Dizel Motorlar

Rudolph Diesel resim

Dizel motor, 1896’da Alman mekanik mühendis Rudolph Diesel (1858-1913) tarafından icat edilmiştir. Bir dizel motoru, yakıt-hava karışımını, benzinli motordaki basıncın 2 katı oranında sıkıştırır. Bu, yakıt hava karışımını, bujiye ihtiyaç duyulmadan ateşleyecek kadar ısıtır.

Dizel yakıtı genelde benzinden ucuzdur. Ayrıca, dizel motorlar yakıtı daha verimli kullanır, yani daha az yakıt harcarlar.

İlerlemeler

Benzinli ve dizel motorlar, yakıt verimlilikleri artırılarak ve yaydıkları kirlilik azaltılarak geliştirilebilir. Birçok yeni motor tasarımında, karbüratörün yerini, emme zamanı süresince silindire yakıt pompalayan elektronik yakıt enjektörleri almıştır.

Bir mikroişlemci, enjekte edilen yakıtın miktarım ve zamanını belirler. Böylece yakıt daha verimli şekilde, daha az kirliliğe yol açarak yanar.

4 zamanlı döngü

4 zamanlı döngü, birçok otomobil motorlarında kullanılmaktadır. 4 piston hareketine, emme zamanı, sıkıştırma, güç ve egzoz adları verilir. Sadece kuvvet zamanı, krank milini döndürün 4 silindirli motorda, her silindir farklı bir aşamada olur.

Dizel elektronik lokomotifin dizel motoru, lokomotifin elektrik traction motorlarına güç veren elektrikli bir jeneratörü çalıştırır. Turbo kompresör, motora hava pompalar.  Bu da daha fazla güç üretir.

Resim: https://pixabay.com

89 / 100
Bu yazıyı paylaşmak ister misiniz?

By Bilal Boğday

Bilim aşığı, araştırmacı bir mühendis olarak, doğru ve gerçek bilgiye ulaşmaya bir nebze katkı sağlamak amacı ile Bilim Kültür'ü 2020'de kurdum. Bu sitede gördüğünüz bir çok bilim, teknoloji, mühendislik ve daha bir çok kategorideki yazıları oldukça ciddi kaynaklardan toplayarak sizin için araştırıyor, çeviriyor, düzenliyor ve yayına sunuyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir